Vitamiini E kigambo kya kugatta ku bikozesebwa 8 ebikwatagana ebikoleddwa tocopherol ne tocotrienol. Zino kiraasi ya masavu-tamitaani esaanuuka nga erina enkola y’okuziyiza obuwuka obuleeta obulwadde. Mu bikozesebwa bino, olw’okuba omubiri gw’omuntu gusinga kunyiga era ne gukyusakyusa -tocopherol, -tocopherol y’asinga okubeera n’obulamu era y’asinga okusomesebwa.
Alpha-Tocopherol kigambibwa nti ye masavu agasinga obukulu-eddagala eriziyiza obuwuka obuleeta obulwadde. Kisaanyawo free radicals intermediates ne kiyimiriza enjegere okukula kwa free radicals, bwe kityo ne kikuuma olususu lw’obutoffaali okuva ku kusaanyawo lipid peroxides ezikolebwa peroxidation chain reaction. Embeera y’okuziyiza (oxidation state) evuddemu -Tocopherol free radicals ziyinza okuba ebirungo ebirala ebiziyiza obuwuka obuleeta obulwadde nga vitamin C, retinol oba panthenol zikendeezebwa okudda mu mbeera ekendeezeddwa era ne zisigala nga zikola omulimu gw’okuziyiza obuwuka obuleeta obulwadde. Okunoonyereza okukwatagana kuzudde nti -Tocopherol okusinga amazzi-ebiziyiza obuwuka obuleeta obulwadde buno bisobola bulungi okukuuma obutoffaali obubulamu glutathione peroxidase 4 (GPX4) okuva mu kufa, era GPX4 ge maanyi gokka agamanyiddwa enziyiza ekendeeza obulungi lipid peroxides mu biofilms. Okunoonyereza kuno kwazuula nti kukwatagana n’ekikolwa eky’okuziyiza obuwuka obuleeta obulwadde bwa -tocopherol ku buwuzi bw’obutoffaali.
Wabula tekinnategeerekeka ku mulimu n’obukulu bwa vitamiini E endala eziwerako mu bikolwa eby’okuziyiza obuwuka obuleeta obulwadde. Newankubadde -tocopherol asobola okukolagana n’ebintu ebikyukakyuka eby’amasannyalaze nga nucleophile, era tocotrienol akola kinene mu kukuuma obusimu okuva ku kwonooneka, kya mugaso eri vitamin E endala eziwerako okuggyako -tocopherol. Omulimu gwa antioxidants gukyategeerekeka obubi.




